Najbardziej wpływowe postaci historyczne według Wikipedii

Wszyscy znamy Wikipedię jako internetową wersję encyklopedii tworzoną w sposób otwarty i dostępną bezpłatnie dla wszystkich zainteresowanych. Obecnie jest też największą internetową platformą współpracy i największym repozytorium tekstów. Jest to najczęstsze i najpopularniejsze źródło, po które sięgamy, aby szybko sprawdzić informacje o interesującym nas wydarzeniu z przeszłości, postaci, miejscu geograficznym czy nawet odcinkach ulubionych seriali.

Mimo podnoszonych czasem zastrzeżeń odnoszących się do wiarygodności Wikipedii jako źródła wiedzy, jest ona obecnie właściwie największym i najpopularniejszych miejscem encyklopedycznych wpisów historycznych. W połączeniu z modelem działania jest to już ciekawe samo w sobie. Jak zauważa Roy Rosenzweig w artykule Can History Be Open Source? Wikipedia and the Future of the Past, opublikowanym nawiasem mówiąc w czasopiśmie zamkniętym, historia to nauka uprawiana w sposób wyjątkowo indywidualistyczny. W odróżnieniu od nauk ścisłych, gdzie zbiorowe autorstwo monografii czy artykułów jest czymś powszechnym, w przypadku nauk historycznych takich przypadków jest poniżej 2 proc. Gdy zderzymy tę konstatację z informacją, że anglojęzyczny wpis o Franklinie Delano Roosevelcie pisało przez pięć lat ponad 500 autorów to ukaże się nam cała różnica między tradycyjnymi pracami encyklopedystów, a otwartym modelem współpracy.

Według rankingu Alexa Wikipedia jest na siódmym miejscu w globalnym zestawieniu najpopularniejszych stron. Dla porównania apple.com jest na miejscu 44, microsoft.com – 47, serwis tytułu New York Times – 100, gmail.com – 114, allegro.pl (najpopularniejsza w Polsce strona po google.pl i facebook.com) ok. miejsca 190, a Encyklopedia Britannica – 3495.

Wikipedia kieruje się polityką neutralności wpisów i choć dla historyka pojęcie obiektywnej historii jest podejrzane samo w sobie, to w większości przypadków wpisy starają się w sposób nie stronniczy oddawać fakty. Jednak jest jedna podstawowa zmienna w organizacji Wikipedii: język – który jest jednym z podstawowych elementów kształtowania się przynależności i jest istotnym elementem kulturowym. Historia nauczana w Chinach, Rosji, Stanach Zjednoczonych czy Polsce będzie się różniła, nawet nie tyle co do samych faktów (choć tak też się zdarza), ile w ich ocenie, rozłożeniu akcentów, uwypukleniu historii regionalnej i sferami zainteresowań. Największego więc zróżnicowania w treści i organizacji Wikipedii możemy się spodziewać właśnie przy podziale na wersje językowe. Obecnie aktywnych jest ich 278.

Sześciu badaczy z Laboratorium Fizyki Teoretycznej z Uniwersytetu w Tuluzie, Wydziału Informatyki Universit`a degli Studi di Milano oraz Barcelona Media Foundation biorąc pod uwagę zasięg i popularność Wikipedii postanowiło zastosować algorytmy znane z analizy linków internetowych (jak chociażby PageRank używanego przez Google) oraz technik eksploracji tekstu (text mining), aby spróbować odpowiedzieć sobie na pytanie o najbardziej wpływowe osoby w historii ostatnich 35 wieków. W opublikowanym w listopadzie w arxiv.org artykule przytaczają wyniki swojego eksperymentu.

Badacze wyszli z założenia, że czym więcej linków powiązanych jest z daną osobą, tym bardziej była lub jest ona wpływowa. Założono pewne ograniczenia: przede wszystkim wzięto pod uwagę tylko 24 wersje językowe, które jednak pokrywają 59 proc. światowej populacji i w których napisano ok. 68 proc. wszystkich artykułów w Wikipedii – licząc jej wszystkie wersje językowe. Według autorów wybrane języki należą do wszystkich istotnych kultur, które odegrały znaczącą rolę w historii ludzkości, reprezentując jednocześnie kulturę zachodu, Azji oraz świata arabskiego.

Wpierw wyabstrahowano z angielskiej wersji Wikipedii ok. 1.1 miliona haseł biograficznych, następnie oznaczając miejsce i rok urodzenia oraz płeć odszukano tożsame wpisy w pozostałych wersjach językowych. Następnie korzystając z algorytmów analizy linków wyłoniono listy 100 najbardziej wpływowych osób według 24 wersji językowych.

I tak przy zastosowaniu algorytmu PageRank w wersji angielskiej pięć najbardziej wpływowych osób to:

  1. Napoleon
  2. Barack Obama
  3. Carl Linnaeus
  4. Elizabeth II
  5. George W. Bush

PageRank skupia się przede wszystkim na linkach prowadzących do danego artykułu. Chcąc uwzględnić też linki, które prowadzą z artykułu oraz do artykułu użyto algorytmu 2DRank. Przy jego zastosowaniu 5 pierwszych miejsc wersji anglojęzycznej to:

  1. Frank Sinatra
  2. Michael Jackson
  3. Pope Pius XII
  4. Elton John
  5. Elizabeth II

Odpowiednie wyniki dla polskiej wersji to:

PageRank:

  1. Jesus
  2. Jan Paweł II
  3. Carl Linnaeus
  4. Napoleon
  5. Aristotle

2DRank:

  1. Jan Paweł II
  2. Ludwig van Beethoven
  3. Leonardo da Vinci
  4. Queen Victoria
  5. Józef Piłsudski

Dzięki przygotowanym na początku danym można było też wydobyć najbardziej wpływowe osoby z danej wersji językowej urodzone lokalnie. Dla wersji polskiej pierwsza dziesiątka prezentuje się następująco:

PageRank:

  1. Jan Paweł II
  2. Katarzyna Wielka
  3. David Ben-Gurion
  4. Kazimierz III Wielki
  5. Nathan Alterman
  6. Lech Wałęsa
  7. Lech Kaczyń„ski
  8. Fryderyk Chopin
  9. Henryk Sienkiewicz
  10. Zygmunt I Stary

2DRank:

  1. Jan Paweł II
  2. Fryderyk Chopin
  3. Katarzyna Wielka
  4. David Ben-Gurion
  5. Bolesław III Krzywousty
  6. Andrzej Wajda
  7. Nathan Alterman
  8. Gerhart Hauptmann
  9. Anton Denikin
  10. Lech Kaczyński

Postanowiono też porównać ze sobą listy 100 najbardziej wpływowych osób w poszczególnych wersjach językowych i wyróżnić postaci, które najbardziej wpłynęły na inne kultury. Globalny ranking otwierają:

PageRank:

  1. Carl Linnaeus
  2. Jesus
  3. Aristotle
  4. Napoleon
  5. Adolf Hitler

2DRank:

  1. Adolf Hitler
  2. Michael Jackson
  3. Madonna (piosenkarka)
  4. Jesus
  5. Ludwig van Beethoven

Występujący często w zestawieniu Karol Linneusz to szwedzki przyrodnik, twórca m. in. klasyfikacji roślin, będącej podstawą dzisiejszej botaniki. Listę 100 najbardziej wpływowych osób w historii porównano z dwoma innymi popularnymi zestawieniami. Listą układaną przez Mchaela Harta oraz projektem Phanteon prowadzonym na MIT. Lista pokrywała się znacznie bardziej z listą projektu MIT (odpowiednio dla algorytmów 44 proc. i 43 proc.). Miała też lepszy współczynnik wspólnych rekordów z listą Harta niż Phanteon w odniesieniu do tejże.

Rankingi globalne dla poszególnych krajów jak i regionalne można oglądać na interaktywnych mapach dostępnych pod linkami: PageRank – globalny w/g państwlokalny oraz 2DRank (globalny, lokalny).

Z innych ciekawych wyników możemy dowiedzieć się o najbardziej wpływowych kobietach:

PageRank:

  1. Elizabeth II
  2. Maria z Nazaretu (matka Jezusa)
  3. Queen Victoria
  4. Elizabeth I of England
  5. Maria Theresa

2DRank:

  1. Madonna (piosenkarka)
  2. Elizabeth II
  3. Maria z Nazaretu (matka Jezusa)
  4. Queen Victoria
  5. Agatha Christie

Algorytmy potwierdziły też, że najbardziej wpływowym językiem dzisiejszego świata jest angielski, jednak jeśli zawęzi się wyniki do osób urodzonych przed XIX w., spada on na czwarte miejsce, po włoskim, niemieckim i francuskim. Wszystkie możliwe wyniki i tabele danych można eksplorować i sprawdzać tutaj

Eom, Y. H., Aragón, P., Laniado, D., Kaltenbrunner, A., Vigna, S., & Shepelyansky, D. L. (2014). Interactions of cultures and top people of Wikipedia from ranking of 24 language editions. arXiv preprint arXiv:1405.7183.
Rosenzweig, R. (2006). Can history be open source? Wikipedia and the future of the past. The Journal of American History, 93(1), 117-146.