GLAMorous: jak wykorzystywane są na Wikipedii zbiory instytucji GLAM?

Jedną z zalet Wikipedii i jej siostrzanych projektów jest swobodny dostęp do danych zawierających nie tylko treści haseł czy opisy plików audiowizualnych udostępnianych w tej przestrzeni, ale także rozmaitych danych statystycznych dotyczących liczby edycji czy popularności treści. Dane te przydają się w badaniach nad funkcjonowaniem wikispołeczności oraz szacowaniem społecznego zasięgu poszczególnych projektów wikimediowych.

Dane te przydają się także, kiedy instytucje takie jak archiwa, biblioteki czy muzea (określane wspólnie jako GLAM) nawiązują współpracę ze społecznością Wikipedii i w jej ramach np. kopiują swoje cyfrowe zasoby do repozytorium Wikimedia Commons. Informacje o tym, jak często wykorzystywane są te republikowane treści, mogą być użyte w ocenianiu efektywności tej współpracy. Często też bywa tak, że dostępne online zbiory instytucji GLAM są niezależnie kopiowane do Wikimedia Commons: jednak dzieje się to tylko wtedy, gdy pozwala na to ich status prawnoautorski.

GLAMorous to użyteczne narzędzie do sprawdzania, w ilu wikipedystycznych hasłach publikowane są materiały wizualne z określonej kategorii zbiorów Wikimedia Commons. Autorem GLAMorous jest Magnus Manske, biochemik pracujący obecnie w Instytutcie Sangera w Cambrigde i wikipedysta z ponad dziesięcioletnim doświadczeniem.

Korzystanie z GLAMorous jest bardzo proste. Po wejściu na stronę wypełniamy formularz wyszukiwania, wprowadzając nazwę kategorii, do której w repozytorium Wikimedia Commons są przypisane materiały z naszej instytucji. W moim przykładzie chcę znaleźć republikowane w wikiprojektach fotografie z Narodowego Archiwum Cyfrowego. Używam więc kategorii Images from the Polish NAC Archive (zawierającej 347 fotografii). Wpisuję nazwę kategorii do pola Category on Commons, wybieram opcję pokazywania pełnych informacji o wykorzystaniu (Show details) oraz zaznaczam, w jakich wikiprojektach narzędzie będzie szukało fotografii (Projects):

Formularz narzędzia GLAMorous

Po wysłaniu formularza skrypt wyświetla informację o liczbie plików wykorzystanych w poszczególnych projektach Wikimediów (rozróżniając także ich wersje językowe). Ponieważ zaznaczyłem opcję Show details, w dole strony pojawiła się także lista najczęściej wykorzystywanych fotografii z informacją o hasłach, w których są one publikowane. W przypadku fotografii z Narodowego Archiwum Cyfrowe jest to zdjęcie Władysława Grabskiego, ilustrujące 67 haseł we wszystkich językowych wersjach Wikipedii oraz obecne w Wikicytatach i na stronach administracyjnych:

Wyniki wyszukiwania wyświetlone przez narzędzie GLAMorous

Być może dla części instytucji zastanawiających się nad nawiązaniem współpracy ze środowiskiem wikipedystycznym poznanie narzędzi takich jak GLAMorous będzie argumentem za podjęciem tej decyzji. Łatwiej zaangażować się w działanie, którego efektywność może być odpowiednio badana.