Podręcznik archiwistyki społecznej dostępny na wolnej licencji

Ośrodek KARTA opublikował na stronie archiwa.org podręcznik poświęcony tematyce archiwistyki społecznej – oddolnej działalności archiwalnej, skoncentrowanej na dokumentowaniu lokalnej, rodzinnej historii, także historii stowarzyszeń sportowych, artystycznych, edukacyjnych itp. Robocza definicja archiwum społecznego brzmi następująco:

Archiwum społeczne prowadzone jest przez: organizację pozarządową (w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy O działalności pożytku publicznego i o wolontariacie) lub powstaje przy jednostce samorządu terytorialnego w efekcie celowej aktywności obywatelskiej. Archiwum gromadzi, przechowuje, opracowuje (w celu udostępniania) materiały dokumentowe, ikonograficzne lub audiowizualne. Dokumentacja ta tworzy niepaństwowy zasób archiwalny.

Ośrodek KARTA włącza do tworzonego właśnie katalogu polskich archiwów społecznych także archiwa budowane przez lokalne grupy inicjatywne i prywatne osoby. Nieposiadające żadnego formalnego statusu projekty archiwalne również są rejestrowane i również im Karta proponuje swoje materiały edukacyjne.

W naszej bazie danych udostępniamy także informacje o archiwach, które nie mieszczą się w tej definicji np. archiwa instytucji dotowanych z budżetu państwowego, ale nie należących do państwowej sieci archiwalnej, archiwa osób prywatnych, które udostępniają swoje zbiory społecznie, archiwa organizacji nie mających swojej siedziby i udostępniających zbiory okazjonalnie.

Swój projekt archiwalny zgłaszać można do bazy za pomocą prostego formularza dostępnego na stronie archiwa.org.

podręczniku archiwistyki społecznej znaleźć można rozdziały omawiające zasady pozyskiwania zbiorów, relazację nagrań historii mówionej czy opracowywanie, digitalizację i przechowywanie zebranych materiałów. Pojawił się tam także wątek startegii budowania archiwum społecznego w internecie (krótki tekst mojego autorstwa).

Warto zwrócić uwagę, że podręcznik rozpowszechniany jest na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach. Jest to zatem pierwsza publikacja Ośrodka KARTA udostępniana na tak liberalnych zasadach, dających użytkownikowi prawo nie tylko do niezależnego jej rozpowszechniania, ale także modyfikowania i wykorzystywania w celach komercyjnych.

Temat archiwów społecznych zauważony został także przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych. 13 i 14 marca w siedzibie NDAP w Warszawie odbędzie się konferencja „Archiwa i kolekcje prywatne – dziedzictwo archiwalne, dziedzictwo kultury” poświęcona zagadnieniom praktyki gromadzenia, ewidencjonowania, udostępniania niepaństwowego nieewidencjonowanego zasobu archiwalnego oraz metodyce jego opracowania.

Bezpośredni link do podręcznika: PDF