Czytelne zasady współpracy archiwów z Wikipedią

Na jednym z oficjalnych blogów amerykańskich archiwów (National Archives and Records Administration, NARA) pojawił się bardzo ważny wpis dotyczący współpracy między instytucjami GLAM (w tym archiwami) a Wikipedią. Tłem komentarza są kontrowersje wokół osoby Rogera Bramkina, który będąc współpracownikiem fundacji Wikimedia UK prowadził komercyjną działalność marketingową na Wikipedii. Ideą Wikipedii jest przejrzystość, bezstronność i reprezentowanie w treści haseł obiektywnego punktu widzenia – wszelkie działania związane z działalnością reklamową czy budowaniem wizerunku są złamaniem tych podstawowych zasad.

Być może opisywany na blogu NARAtions problem nie dotyczy jeszcze polskich instytucji, które współpracę z Wikipedią nawiązują bardzo, bardzo ostrożnie, ale prędzej czy później ta sytuacja może się zmienić. Przy dużym organizacyjnym czy finansowym zaangażowaniu muzeum czy archiwum w relacje z Wikipedią pojawiać się może potrzeba pełnej kontroli nad tym, jak instytucje te są tam opisywane i jak wykorzystywane są ich zasoby. Jest o co się starać – tylko w październiku zeszłego roku wszystkie wikipedystyczne hasła ilustrowane fotografiami i grafikami ze zbiorów NARA wygenerowały ponad 70 milionów odsłon (to sześć razy więcej niż roczna oglądalność oficjalnej strony archives.gov).

Autor komentarza na NARAtions – Dominic McDevitt-Parks – pracuje w NARA jako Wikipedian in Residence: jego zadaniem jest koordynowanie współpracy między archiwami a środowiskiem wikipedystów, w którym zdobył dość silną pozycję (jest jednym z administratorów). Mając doświadczenie w dbaniu o przestrzeganie podstawowych zasad Wikipedii formułuje dość czytelną zasadę podejścia NARA do tego serwisu:

[…] we rely on Wikipedia to help us in our archival work, not to promote NARA itself. NARA’s work on Wikipedia is not a project of our public affairs department, but of the Open Government division.

NARA angażując się w Wikipedię nie traktuje jej jako przestrzeni promocji, ale narzędzie pozwalające pełniej realizować jeden z podstawowych elementów misji tej instytucji – udostępnianie zbiorów. Aby zapewnić odpowiednią przejrzystość działań pracowników NARA w przestrzeni Wikipedii wypracowano szczegółowe zasady: m.in. każdy pracownik edytujący w jakikolwiek sposób związane z NARA hasła w Wikipedii musi ujawnić swoją afiliację, edycje wykonywane są z kont indywidualnych (nie oficjalnego, instytucjonalnego), a ustalanie kontrowersyjnych fragmentów haseł odbywa się standardową dla Wikipedii metodą (strona dyskusji dostępna przy każdym haśle). Zasady aktywności pracowników NARA w Wikipediidokument opisujący założenia wewnętrznej strategii NARA w działaniach w przestrzeniach takich jak Twitter czy Facebook dostępne są publicznie.

I think it is a good idea for all institutions working with Wikipedia to develop guidelines for staff, and publish them. It’s important for staff to have guidance when they begin a new venture like Wikipedia, but it’s also important to assure Wikipedia that we intend to participate in their project in good faith and on their terms.