Fading Community – blok jako przestrzeń dziedzictwa

W przyszłym roku wysoki blok w poprzemysłowym Dundee zostanie rozebrany. Panna Lesie z jedenastego piętra zabierze bibeloty z parapetu i zdejmie ze ściany obrazek w drewnianej ramce. Ktoś będzie musiał pozdzierać z tablicy na parterze ogłoszenia, regulamin życia we wspólnocie i tabliczkę oznajmiającą zakaz palenia. Drzwi metalowej windy przestaną wreszcie skrzypieć, a mieszkańcy wyprowadzając się zabiorą ze sobą blokowe plotki, wrażenia ostatnich lat i miliony wspomnień. Społeczność przestanie istnieć.

„Fading Community” to praca Pawła Grzyba (studenta kierunku Time Based Art & Digital Film w szkockim University of Dundee), która wygrała konkurs na najlepszy projekt interaktywny organizowany podczas Filmteractive Festival.

Zachować unikalną atmosferę bloku i stworzyć platformę, na której funkcjonować będą wspomnienia jego mieszkańców – przesłanie interaktywnego projektu sugeruje, że warto to zanikanie rejestrować i uchronić od zapomnienia. Blok zostaje za pomocą aparatu i kamery wycięty z tkanki miasta i zanurzony w formalinie internetu. Na stronie internetowej www.digital-mushroom.com/Hilltown_Movie.html zaprezentowano stary kanciasty blok, którego zakamarki internauta zwiedza według obranego przez siebie kierunku. Kliknięcia myszy przenoszą nas na kolejne piętra, pozwalają porozmawiać z mieszkańcami, wyjrzeć przez okno, podejrzeć, kto zapomniał zdjąć prania czy dowiedzieć się, co dzieje się w opuszczonych lokalach.

Ta próba rejestrowania historii zwykłych ludzi in statu nascedi to wniknięcie w życie niewielkiej społeczności z jej codziennymi radościami i bolączkami, wspomnieniami i planami na przyszłość, a więc odmalowanie z pomocą cyfrowych technologii historii codzienności i mentalności. Dzięki interaktywnej formie odbiorca sam decyduje, co jest dla niego najważniejsze i jak poruszać się w gąszczu fotografii i wideo połączonych we flashowej animacji. Dokument koncentrujący się na jednym wybranym budynku pokazuje jednocześnie przemianę miasta Dundee i wycinek dziejów Szkocji, wpisując się w próby archiwizowania współczesności.

Audiowizualny zapis stworzony został nie tylko z myślą o upowszechnianiu lokalnej historii, ale przede wszystkim o umożliwieniu mieszkańcom bloku wyrażenia siebie, zachowania wspomnień i przekazania ich kolejnym pokoleniom. Umieścić go można zatem na pograniczu historii ratowniczej i historii mówionej, stanowi on zarazem nietuzinkowy i atrakcyjny pomysł na upamiętnianie w formie cyfrowej.