Wikipedysta na etacie w National Archives

Amerykańskie National Archives to kolejna instytucja, która zdecydowała się na włączenie do inicjatywy „Wikipedian in residence”, zapoczątkowananej jakiś czas temu przez British Museum (pisaliśmy o tym rok temu). Pod koniec maja Dominic McDevitt-Parks stał się pierwszym pracownikiem National Archives, którego oficjalnym zadaniem jest rozwijanie współpracy pomiędzy amerykańskimi archiwami a Wikipedią.

Dominic jest 24 letnim studentem historii, który dodatkowo szkoli się na archiwistę. Jest także aktywnym redaktorem Wikipedii z siedmioletnim stażem i to właśnie połączenie tych pasji doprowadziło go do pracy w National Archives. Już w pierwszych dniach po otrzymaniu stanowiska Dominic włączył do zasobów Wikipedii ponad 200 zdjęć, w tym fotografię Howarda P. Perry’ego, pierwszego czarnoskórego rekruta US Marines Corps.

Dominic podkreśla także, że jego praca nie polega jedynie na umieszczaniu materiałów archiwalnych w repozytorium Wikipedii. Jego celem jest rozwijanie wzajemnych kontaktów między National Archives a wikipedystami, projektowanie nowych form współpracy (crowdsourcing) oraz wykorzystywanie już istniejących projektów Wikipedii do wspólnych celów. Jak sam mówi:

As a part of this, we will be taking advantage of Wikisource and Wikimedia Commons as tools in the National Archives’ ongoing digitization efforts. I have a particular interest in that task, since I think the potential for Wikisource to aid in the arrangement and presentation of original documents, especially through collaborative transcription, has yet to be realized so far by the institutions that hold such material. I will also seek to organize events, both on the wikis and on off-line, that will encourage collaboration around topics where the National Archives can be of use.

To co odróżnia National Archives od innych instytucji współpracujących z wikipedystami to stworzenie osobnego dedykowanego etatu dla pracownika, który zajmować się będzie wyłącznie tymi działaniami. W odróżnieniu od projektów opartych o wolontariat pozycja wikipedysty jest tu o wiele bardziej stabilna i stanowi wyraźny sygnał, że w decyzji National Archives nie chodzi o chwilowy zabieg marketingowy, ale o intensywną współpracę.

Poza National Archives wikipedyści-rezydenci funkcjonują już m.in. w: Château de Versailles, Museu Picasso w Barcelonie, Children’s Museum w Indianapolis, Norwegian Museum of Cultural History. Aktualną listę „Wikipedian in residence” znaleźć można na podstronie projektu.

Jaki jest potencjał takiej współpracy? Dla archiwów to nie tylko pozytywny rozgłos, ale także otwarcie się na społeczeństwo (które jest przecież zbiorowym właścielem dziedzictwa) i możliwość przetestowania w praktyce modelu oddolnej digitalizacji. Wikipedysta jako pracownik to nie tylko specjalista doświadczony w działaniach we współczesnym internecie, ale także potrafiący myśleć out of the box. Z drugiej strony Wikipedia uzyskuje dostęp do nowych i oryginalnych materiałów archiwalnych (profesjonalnie opisanych), przez co zwiększa się ich dostępność (wolne licencje) i zasięg oddziaływania. Współpraca z instytucją uwiarygadnia także Wikipedię jako przestrzeń gromadzenia wiedzy.

Czy jakaś polska instytucja pamięci dziś byłaby zdolna do pójścia w tym kierunku?

Fot. Sage Ross (GNU FDL)