Bibliograficzna baza zawartości polskich czasopism historycznych
Autorem tekstu jest Michał Starczewski z Muzeum Historii Polski
Jedną z odpowiedzi na potrzebę wprowadzenia nowoczesnych technologii do polskiej humanistyki jest projekt Bazhum. Prowadzi go Muzeum Historii Polski (MHP) we współpracy z Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego (ICM) i niektórymi bibliotekami instytutów naukowych PAN. Jego celem jest udostępnienie dorobku naukowego czasopiśmiennictwa od połowy XIX wieku, czyli od czasu, kiedy można mówić o początku polskiej naukowej humanistyki, aż do chwili obecnej.
Już dziś jest dostępna bibliograficzna baza zawartości przeszło pięćdziesięciu czasopism naukowych głównie z dziedziny historii. W najbliższych miesiącach zostanie ona poszerzona o kolejne pięćdziesiąt tytułów, wśród których dużą część stanowić będą periodyki poświęcone historii sztuki. Do końca roku planowane jest jeszcze opracowanie zawartości wybranych czasopism archeologicznych, etnologicznych i filozoficznych, dzięki czemu będzie można prowadzić poszukiwania bibliograficzne w kolekcji 150 czasopism.
Baza bibliograficzna to tylko początek. Zamiarem MHP jest udostępnienie możliwie dużej części dorobku naukowego w postaci pełnotekstowej, umożliwiającej zapoznanie się z całą treścią artykułu. Na obecnym etapie przygotowań MHP korzysta z doświadczenia projektów digitalizacyjnych, takich jak JSTOR oraz National Digital Newspaper – program współtworzony przez Bibliotekę Kongresu USA. Artykuły wprowadzane będą stopniowo. W pierwszej fazie przedsięwzięcia opracowana zostanie część zasobów wydanych przed 1939 r.
Ważnym punktem projektu będzie rozwój interfejsu użytkownika i narzędzi pozwalająch na zindywidualizowanie przeszukiwania materiału. Umożliwi to przyspieszenie kwerend oraz zwiększy ich wydajność.
Wiele rozwiązań technologicznych Bazhumu jest inspirowanych przez bazę zawartości czasopism technicznych Baztech. Obie kolekcje są umieszczone i prezentowane na platformie Yadda. Jest to otwarte oprogramowanie służące do tworzenia repozytoriów cyfrowych, zaprojektowane i tworzone przez ICM. Yadda jest częścią europejskiej infrastruktury otwartych repozytoriów naukowych DRIVER.
Już na obecnym stopniu zaawansowania Bazhum jest narzędziem wartościowym dla humanistów. W szczególności historycy, a w niedalekiej przyszłości także historycy sztuki i archeolodzy, będą mogli w praktyce sprawdzić jego przydatność. Będzie ona wzrastać wraz z wprowadzaniem nowych danych i finalizowaniem kolejnych etapów prac.
Michał Starczewski
• • •
Tagi: baza danych, Bazhum, bibliografia, czasopisma
Niestety żenada.
Zachęcony artykułem zajrzałem do tej bazy. To co ona teraz prezentuje jest kompromitacją.
Po pierwsze w praktyce nieudolnie powiela tysiąc razy lepszą bazę Bibliografii Historii Polskiej
(http://www.bibliografia.ipn.gov.pl/) która zawiera obecnie 125 000 zapisów bibliograficznych z roczników BHP za okres 1990-2005. I nie jest to jakiś skromniutki wybór ograniczony do tzw. czasopism historycznych, ale całość piśmiennictwa dotyczącego polskiej historii jaka została uznana za zasługującą na odnotowanie. Bo warto wiedzieć, że często najcenniejsze i to także pod względem naukowym artykuły ukazują się poza wspomnianymi czasopismami, gdzie z kolei nierzadko zamieszczene są publikacje, które na miano naukowych nijak nie zasługują.
A po drugie, ta baza (w obecnej formie) jest całkiem niefukcjonalna. Widać że skonstruowana została przez osoby nie mające pojęcia o tym czym jest bibliografia i jakie są potrzeby osób z takich baz korzystających. Proszę zobaczyć jak wygląda wykaz wyników, jakie informacje są podane. Itp. itd
Słowem jest to skandal, że Muzeum Historii Polski wyrzuciło na coś takiego pieniądze, zamiast albo wspomóc komptentnych w tym zakresie bibliografów z zakładu BHP w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, albo stworzyć coś, co faktycznie byłoby funkcjonalniejsze od bazy BHP.
Jan.Nowak1 nie zauważa, że BHP i Bazhum reprezentują dwie całkowicie odmienne koncepcje baz bibliograficznych. BHP to wybór publikacji dotyczących historii Polski, podczas gdy Bazhum ma być bazą gromadzącą zawartość polskich czasopism humanistycznych (nie tylko historycznych). Tu warto podkreślić dwie kwestie. Bazhum nie ogranicza swego zakresu tematycznie np. tylko do historii Polski. Ponadto uznaliśmy, że czasopisma naukowe, które zawierają przecież znaczną część dorobku nauki polskiej, nie zostały do tej pory opracowane ani udostępnione w sposób wyczerpujący i systematyczny.
Dodajmy jeszcze i to, że projekt Bazhum stawia sobie za cel przygotowanie narzędzia do naukowej kwerendy, a to zakłada pozyskanie, zgromadzenie i uporządkowanie kompletu informacji o polskim dorobku naukowym w dziedzinach humanistycznej i społecznej. Z założenia pomijamy element arbitralnej selekcji. Pozostawiamy go użytkownikom bazy, którzy mają prawo zdecydować co ich zdaniem zasługuje na uwagę, a co nie.
Bazhum jest na pierwszym etapie tworzenia. W ciągu najbliższych miesięcy można się spodziewać udoskonaleń, jeżeli chodzi o interface i przystępność prezentowania informacji. Jesteśmy zainteresowani wszystkimi uwagami, które pozwolą nam ulepszyć Bazhum. Zachęcam do kontaktu mailowego. Pozdrawiam.
Michał Starczewski
michal.starczewski@muzhp.pl