Jan Lityński i blog z marca 1968 roku

Jest rok 2008. Nadrabiam zaległości. Bo w marcu 1968 nie pisałem dziennika. Byłem zbyt zajęty działaniem, a pozostawianie po sobie śladów na piśmie mogło się skończyć wsypą po rewizji bezpieki. Co tak naprawdę robiłem w Marcu ‘68? O tym chcę opowiedzieć w tej mojej wyprawie pamięci do wiosny tamtego roku. – wyznaje na blogu Marzec 68. Dziennik komandosa jego autor Jan Lityński.

W roku 1968 roku Lityński był studentem V roku matematyki na Uniwersytecie Warszawskim. Jak sam jednak pisze odnoście tego okresu: Prawdę mówiąc, od początku tego roku mało zajmuje się studiami. Codziennie niemal spotykam się z przyjaciółmi, knujemy przeciw systemowi. Większość z nas za kilka tygodni wyląduje w więzieniu. Wierzymy, że nasze działania coś znaczą. Ale skąd możemy wiedzieć, że lada dzień całą Polskę ogarnie studencki bunt.

Codzienne wpisy na blogu Jana Lityńskiego w założeniu mają opowiadać historię sprzed 40 lat tak, jakby opisywane wydarzenia działy się dziś. Blog stanowi odpowiednik nigdy nie pisanego pamiętnika z tamtych dni. Dlatego też autor opisuje więcej niż tylko wydarzenia mające wówczas miejsce. Relacjonuje także życie towarzyskie kręgu organizatorów protestu, tak jakby zrobił to wówczas, chcąc zatrzymać uciekające wspomnienia. We wpisie z 5 marca czytamy np.: Tak więc zaczynałem dzień od kawy w Bristolu (Jacek uważał, że spotykać się należy w Harendzie dostępniejszej dla studenckiej kieszeni, ja jednak, mając stały dochód z korepetycji, wolałem elegantszy, jaśniejszy, z lepszą kawą Bristol).

Jan Lityński, fot. z 1979 roku. (Fotohistoria.pl, Ośrodek KARTA)

Powstanie bloga wpisuje się w szersze obchody czterdziestej rocznicy wydarzeń Marca 1968 roku. Sposób w jaki autor podszedł do tego wydarzenia jest jak na polskie warunki oryginalny. Pozwala obserwować te historyczne wydarzenia oczami jednego z ich głównych bohaterów. Dzień po dniu.

Jan Lityński (ur. 1946). Jeden z tzw. „komandosów”, organizator i uczestnik wydarzeń Marca ‘68, skazany na 2,5 roku pozbawienia wolności. Współzałożyciel „Biuletynu Informacyjnego”, redaktor „Robotnika”. Członek KSS „KOR”. W stanie wojennym internowany. Po wyjściu na przepustkę w roku 1983 nie wrócił do więzienia, zszedł do „solidarnościowego” podziemia. Brał udział w obradach Okrągłego Stołu. Był posłem X kadencji w PRL, a potem I, II i III kadencji już w wolnej Polsce. Dziennikarz, polityk, pisarz.

• • •

Kategorie: Formy upamiętnienia / Zasoby