Zotero Commons – sieć udostępniania ukrytych zasobów uniwersyteckich

Problem dostępu do zasobów i ich późniejszego udostępniania, kwestie praw autorskich oraz koszty digitalizacji to główne czynniki opóźniające proces tworzenia naukowych repozytoriów w internecie. Specjaliści informacji z George Mason UniversityCenter for History and New Media we współpracy z Internet Archive przygotowują system, który umożliwi ominięcie (kosztownego i angażującego wiele czasu) pośrednictwa biblioteki uniwersyteckiej w udostępnianiu materiałów posiadanych przez pracowników naukowych uczelni. Wielu z nich na własną rękę musi skanować i opracowywać źródła, które w formie cyfrowej mogą być udostępniane grupom studentów i przechowywane na dyskach twardych prywatnych komputerów, dzięki czemu studenci i naukowcy mają do nich bezproblemowy i darmowy dostęp. Daniel Cohen, dyrektor CHNM określa te zasoby jako ukryte archiwum (hidden archive). Często to unikalne i niezwykle wartościowe materiały, które jednak dostępne są tylko dla ograniczonej grupy osób. Udostępnianie ich w ramach zasobów uczelnianej biblioteki może wymagać wielu czynności związanych z formalną i prawną stroną jej funkcjonowania. Jeśli jednak są to wykonane przez naukowca skany materiałów z domeny publicznej nie ma powodu, dla którego nie miałyby być one dostępne dla wszystkich.

a2313342.jpg
Zotero w działaniu. Fot. karindaziel (CC)

Internet Archive dzięki funduszom Andrew W. Mellon Foundation przygotowuje rozwiązania pozwalające na stworzenie bazy tego typu materiałów, dostępnych za darmo w odpowiednio przygotowanej bazie danych on-line. Uploadowane dokumenty z komputerów naukowców mają być opracowywane (automatycznie skanowane optycznie tak, aby potem można było je wyszukiwać w bazie) i publikowane w internecie. Podczas procesu wysyłania materiałów naukowcy będą musieli potwierdzić w specjalnym formularzu, że wysyłane przez nich zasoby nie są objęte prawem autorskim.

System wykorzystywać ma także specjalny plugin do przeglądarki Firefox – Zotero. Plugin umożliwia kolekcjonowanie i opisywanie zebranych w trakcie pracy w internecie materiałów (grafik, cytatów, stron www, dokumentów itp) – nowa funkcjonalność pozwoli na błyskawiczne wysyłanie ich do bazy Internet Archive. Projekt nazwano Zotero Commons.

Na podstawie artykułu Andy Guess Pooling Scholars’ Digital Resources

Więcej informacji także na blogu Daniela Cohana Zotero and the Internet Archive Join Forces